Süd vəzilərinin MR spektroskopiyası

KOİLLƏR

Süd vəzilərinin MR tomoqrafiya müayinəsi çoxkanallı koillərdən istifadə etməklə aparılır. Spektroskopiya müayinəsi hər kanaldan toplanan sərbəst induksiya parçalanma bilgilərinin (free induction decay data) Fourier transformasiyasından əvvəl dəqiqliklə toplanmasını tələb edir. Çoxkanallı koillərin köməyi ilə yüksək SNR əldə olunur. Bu, in vivo MR spektroskopiya metodunu tətbiq etmək üçün əlverişli imkan yaradır.


Voksel tətbiqi

Maraq sahəsinin seçilməsi adətən venadaxili kontrast maddənin yeridilməsindən sonra baş verir. Morfoloji əlamətləri və kontrastlanmanın kinetik təhlilini diqqətlə öyrənərək süd vəzi törəməsi təsbit olunur. Vokselin tətbiqi zamanı mümkün qədər ətraf piy toxumasını maraq sahəsindən kənarda saxlamaq və şiş toxumasının üstünlüyünü təmin etmək lazımdır. Kontrast maddənin (qadolinium chelate) yeridilməsi spektroskopiya müayinəsinin nəticələrinə əks təsir etmir (YeungDK, Cheung HS, Tse GM. Human breast lesions: characterization with contrast-enhanced in vivo proton MR spectroscopy—initial results. Radiology 2001; 220: 40–46.).


Protokolların qurulması

MR spektroskopiyanı icra edərkən optimal spektral rezolüsiya və optimal SNR əldə etməkdən ötrü shimming, güc kalibrasiyası, tezliyin və suyun suppressiyasının nizamlanması parametrlərinin düzgün qurulması vacibdir. Bunlardan ən əhəmiyyətli olanları shimming və suyun suppressiyasıdır.


Shimming

MR spektroskopiya müayinəsi zamanı təyin oluna bilən biokimyəvi markerlər bir-birindən rezonans tezliklərinə, cərgə şəklinə, cərgə eninə, fazasına və inteqrala (rezonans sahəsinə) görə ayırd olunurlar (de GraafR. In vivo NMR spectroscopy: principles and techniques. Chichester, England: Wiley, 1998., GadianDG. NMR and its applications to living systems. Oxford, England: Oxford University Press, 1995.). Bioloji toxumalarda maqnit sahənin qeyri-homogenliyinə müxtəlif faktorlar səbəb ola bilər. Xarici faktorların təsirindən əsas magnit sahəsində (B0) baş verən variasiyalar bu rezonansların xarakteristikasında təhriflər törətdikləri üçün yüksək keyfiyyətli in vivo MR spektral data almaqdan ötrü minimuma endirilməlidir. Həssaslığa bağlı maqnit sahə təhrifləri ilkin olaraq müxtəlif maqnit keçiricilərdən, xüsusi ilə hava-yumuşaq toxuma interfeyslərindən və az dərəcədə yumuşaq toxuma-sümük interfeyslərindən yaranır (EdelmanRR, Hesselink JR, Zlatkin MB, Crues JV, eds. Clinical magnetic resonance imaging. Philadelphia, Pa: Saunders-Elsevier, 2005). Dolayısı ilə, subyekt MR sistemə yerləşdirildikdə müxtəlif toxuma tiplərinin olması və paylanmasından asılı olaraq əhəmiyyətli dərəcədə B0 inhomogenliklər generasiya olunur. Bu B0 inhomogenliklər, başarılı MR spektroskopiya müayinəsini məhdudlaşdıran dominant faktorlardır. Xüsusi ilə, in vivo spektroskopiya maqnit sahə yekcinsliyində kiçik variasiyalara belə çox həssasdır.

Həssaslığa bağlı maqnit sahə inhomogenliklərindən ötrü hər bir MR spektroskopiya müayinəsi zamanı shimming adətən tələb olunur (HullWE. Computerized shimming with the simplex algorithm. Bruker Spin Rep2003; 154: 15–17). Shimming B0 sahəsinin mümkün qədər homogen edildiyi prosesdir. Bu proses x-, y- və z-qradient koillərində elektrik cərəyanlarının ayarlanması ilə baş verir.

Avtomatikləşdirilmiş shimming proseduraları beyinin homogen ətraflarında nisbi tutarlı nəticələr göstərdiyi halda, onun süd vəzilərinin in vivo MR spektroskopiya müayinəsi zamanı tətbiqi ağciyərlərin proksimal lokalizasiyaları və adipoz toxuma ilə vəzili toxuma arasında səciyyəvi həssaslıq fərqi səbəbindən daha çətindir. Buna görə, avtomatik shimming prosedurasını tamamladıqdan sonra lokallaşdırılmış shim nəticələrini yoxlamaq, və yüksək keyfiyyətli nəticələr əldə etməkdən ötrü lazım olan hər hansı bir manual ayarları icra etmək məsləhətdir. Shimming üçün individual var olan hər koildə elektrik cərəyanlarının manual ayarlanması vasitəsi ilə özünə su siqnalının interaktiv optimizasiyasını daxil edir (rezonans hündürlüyünü artırmaq, enini azaltmaq üçün). Bu, yüksək maqnit gücü sahələrində xüsusi ilə önəmlidir, çünkü həssaslıq yerdəyişmələri maqnit sahəsinin gücü artdıqca artır.

Su rezonansının suppressiyası

Maraqlı olan metabolit siqnallarını təyin etməkdən ötrü suyun rezonansı suppressiya olunmalıdır. Bu metabolit siqnalları su siqnalından 10.000 dəfə az konsentrə oluna bilər. Suyun suppressiyası zamanı üç su-tezlik-selektiv radiofrekans vurğu ardıcıllıqlarının icra olunması, və ardınca gradient vurğu pulslarının defazinqi su siqnallarını sıfırlandırır (HaaseA, Frahm J, Hanicke W, Matthaei D. 1H NMR chemical shift selective (CHESS) imaging. Phys Med Biol1985; 30: 341–344.). Suyun suppressiyası zamanı tipik olaraq 110-120 dərəcə RF puls dönmə bucaqları istifadə olunur.

Yerləşdirmə və spektral datanın əldə olunması

Spektral datanın əldə olunması üçün istifadə olunan metodikalar

STEAM (stimulated echo acquisition mode) texnikasının üstünlükləri

Yaxşı konturlanan maraq sahəsi (T2 relaksasiyaya görə siqnal itkisi minimum qalır)

Su rezonansının əla suppressiyası

PRESS

3 views

Recent Posts

See All

MR evaluation of tongue carcinoma

Most tumors of the tongue occur on the lateral and under surface. Dorsal tumors are uncommon but when they do occur, they are usually located near the midline and more posteriorly. Oral tongue tumors