Mədəaltı vəzinin qeyri-onkoloji patologiyaları

Pankreas divizum

  1. Mədəaltı vəzinin ən sıx rast gəlinən anadangəlmə variantıdır.

  2. Dorzal və ventral axacaqların birləşməməsi ilə xarakterizə olunur.

  3. Dorzal və ventral axacaqlar duodenuma ayrı-ayrı drenə olunur.

  4. Əsas drenaj dorzal sistemdən (Santorini axacağından) baş verir və minor papillaya tökülür.

  5. Pankreas divizumun 3 tipi vardır.

  6. I tip – klassik pankreas divizum, dorzal və ventral axacaq sistemi arasında birləşmə heç olmur.

  7. II tip – Virsunq axarı olmur və drenaj dorzal axacaq sistemindən baş verir

  8. III tip – ventral və dorzal sistemləri kiçik birləşdirici şaxə birləşdirir.

  9. Pankreas divizuma sahib insanların çoxu asimptomatik olur.

  10. Idiopatik pankreatit zamanı pankreas divizumlar daha çox rast gəlinir. Adətən bu xəstələr cavan, içki içməyən qadınlardır.

  11. MRCP dəqiqliyi 73% təşkil edir.

  12. Güvənilir əlamət – Santorini axacağının davamı olan dominant dorzal axacaq sisteminin distal xoledoxu çarpazlayıb minor papilladan duodenuma tökülməsidir. Ventral axacaq sistemi (virsunq) distal xoledoxla birləşib major papillaya tökülür.

Annulyar pankreas (həlqəvi pankreas)

  1. Nadir rastlanan anadan gəlmə anomaliyadır

  2. Annulyar pankreas zamanı onikibarmaq bağırsağın ikinci hissəsi hissəvi vəya tam olaraq pankreas toxuması ilə əhatə olunur.

  3. Pankreasın bu hissəsi duodenumu sıxa bilər

  4. Tipik olaraq adətən duodenal anomaliyalarla bağlıdır (atreziya, atrofiya, stenoz)

  5. Yuxarı qastrointestinal obstruksiyaya səbəb ola bilər

Dorzal pankreasın ageneziyası

Nadir rast gəlinən anomaliyadır.

  1. Tam formada – Pankreasın cimi və quyruğu, dorzal axacaq sistemi (Santorini və minor papilla daxil olmaqla) olmur.

  2. Hissəvi formada – pankreas cisminin distal hissəsi aşkar olunur.

  3. Dorzal pankreasın ageneziyası adətən digər anadangəlmə variantlarla əlaqədar olur (polisplenia sindromu, qaraciyərin lobulyasyası, intestinal malrotasiya və heterotaksiya sindromu)

Ektopik pankreas

  1. Ən çox mədə-bağırsaq traktının proksimal seqmentində və

  2. Mekkel divertikulumdaaşkar olunur.

Pankreasın lipomatozu

yaşa bağlıdır.

  1. Sistik fibroz və diabetlədəd bağlılığı var

Kəskin pankreatit

Ödemli vəya interstisial pankreatit

  1. KT zamanı pankreas ölçüdə normaldır vəya bir qədər böyümüşdür, interstisial ödem səbəbindən vəzinin attenuasiyası aşağıdır vəya heterogendir. Peripankreatik piy toxuması normal ola bilər, vəya iltihab səbəbindən dumanlı ola bilər. Adətən üzvün diffuz zədələnməsi baş verir, amma bəzi hallarda sadəcə pankreas başını cəlb edən seqmentar formalarıda ola bilər. Vena daxili kontrast maddə yeritdikdən sonra pankreasın homogen kontrastlanması qeyd edilir.

  2. Peripankreatik sahədə heterogen aşağı attenuasiyaya malik sahələr piy nekrozunun, ekstravazasiya olunmuş pankreas mayesinin, qeyri-spesifik iltihabın və qansızmanın kombinasiyasını əks etdirir.

Nekrozlaşan pankreatit

  1. Dinamik kontrastlı KT müayinəsi zamanı pankreas parenximasında fokal vəya diffuz azalmış kontrastlanma sahələrin olması vəya kontrastlanmaması işemiya və nekrozu göstərir. Ağərlaşma kimi psevdo kista, vəya arterial psevdoanevrizma yarana bilər.

İnfeksiyalaşmış nekroz

  1. Pankreatik vəya peripankreatik nekrotik toxumada qaz qovuqcuqları qeyd olunur.

KT müayinəsi zamanı xroniki pankreatitin tipik əlamətləri

  1. Mədəaltı vəzinin axarının qeyri-müntəzəm dilatasiyası və strikturaları,

  2. parenximal atrofiya

  3. pankreatik kalsifikasiyalar

Hamar, genişlənmiş axar, axarın eni/vəzinin total eni nisbəti 0.5 dən böyük olması karsinoma lehinədir.

Pankreatit zamanı axarın nahamar genişlənməsi, yan şaxələrin genişlənməsi ilə bağlıdır.

Pankreas daşları vəya kalsifikasiyaları xroniki pankreatitin ən spesifik KT əlamətlərindəndir və neoplastik obstruksiya zamanı aşkar olunmur. Xroniki iltihab lokal kimyəvi dəyişikliklərlə nəticələnir. Kalsium fosfat və karbonat depolanır. Pankreatik kalsifikasiyalar demək olar ki hər zaman duktal sistemdə baş verir (KTdə intraduktal olması görünməyə bilər).

Geniş lobulyar və periduktal iltihab və fibroz xoşxassəli inflamator pankreatik kütlənin yaranması ilə nəticələnə bilər.

Autoimmun pankreatit

Qan zərdabında İgG artır. Autoimmun pankreatit ilə digər autoimmun xəstəliklər (Şjöqren xəstəliyi, birincili sklerozlaşan xolangit, birincili biliar sirroz, xoralı kolit və sistemik lupus eritematosus) arasında əlaqə vardır. Klassik KT əlamətləri – mədəaltı vəzinin diffuz kalbasaya oxşar şəkilli böyüməsi, homogen attenuasiya, orta kontrastlanması, periferik hipoattenuasiya həlqəsi. Lobulyar quruluş itir. Peripnkreatik piy strandingi minimal olur. Xəstəlik proqressivləşdikçə pankreas quyruğunun involyusiyası vəya retraksiyası görünür. Regionar limfa düyünlərinin bir qədər böyüməsi ola bilər. Pankreas başını xəstəlik fokal cəlb edə bilər. O tipik olaraq aşağı attenuasiyalı vəya izoattenuasiyalı kütlə kimi görünür. Pankreas axacağının diffuz nazikləşməsi qeyd edilir.

Ekstrapankreatik təzahürü ağciyərlərdə, böyrəklərdə, qaraciyərdə fokal lezyonlar vəya aorta ətrafında yumşaq toxuma inflammator psevdo tumor kimi təsvir olunan.

2 views

Recent Posts

See All

Kapsullaşan peritoneal skleroz

Kapsullaşmış peritoneal skleroz akut və ya subakut nazik bağırsaq obstruksiyasının nadir rast gəlinən xoşxassəli səbəbidir. Bu xəstəlik zamanı nazik bağırsaq divarlarını total və ya parsial cəlb edən

Mədəaltı vəzinin kistik lezionları

Mədəaltı vəzinin solid şişləri (məs. adacıq hüceyrəli şişlər və metastazlar), bəzi hallarda kistoz komponentlərə malik olurlar və ya degenerasiyaya uğrayıb kistoz neoplaziyaları təqlid edirlər. Mədəal

Mədəaltı vəzinin limfoması

Pankreasın birincili limfomasına nadir hallarda rast gəlinir və adətən pankreasın baş hissəsində əmələ gəlir. Diaqnoz qoyulanda ortalama ölçüsü 8 cm olur. Bu şişlər iki formada görünə bilir: Ekstrapan

©2018 by Dr Anar Kazimov