Baş beynin MR spektroskopiya müayinəsi

Updated: Sep 26

MR spektroskopiya müayinəsi beyin parenximasında metabolitləri müəyyənləşdirən və kvantifikasiya edən analitik metoddur. Müxtəlif metabolit nisbətlərinin ölçülməsi bizi əlavə diaqnostik məlumat ilə təmin edir.


MRT görüntülərin əldə edilməsi hidrogen nüvələrinin maqnit rezonans siqnallarından asılıdır. Hidrogen nüvələri suda və daha sonra lipidlərin tərkib hissələrində çox yüksək konsentrasiyada mövcud olur. Orqanizmdə digər hidrogen içərən metabolitlər də mövcuddur, lakin bu metabolitlərin konsentrasiyası aşağıdır. Məhs, bu aşağı konsentrasiyalı metabolitləri görə bilmək üçün biz su və lipid siqnallarını suppressiya etməliyik. Bu prosesə chemical-selective-saturation radiofrekans pulse deyilir.


Məlumdur ki, protonlar özlərinin valent elektronları ilə qorunurlar və hər bir proton qrupu bir qədər fərqli maqnit sahəyə malikdir və fərqli tezliklərdə rezonans olunurlar. Tezliklər ppm vahidində referans standartdan aralı chemical shift kimi ölçülürlər. Bu fərqliliklər MRS müayinəsində qeydə alınan spektrada demonstrasiya edilə bilər. MR spektranın görünüşü TE zamanından asılı olaraq dəyişə bilər.


Single Voksel Spektroskopiya (SVS)


SVS müayinəsi ilə yüksək keyfiyyətli spektrum əldə etmək mümkündür. Vokselin ölçüsü 2x2x2 (8 cm3) təşkil edir. SVS zamanı adətən aşağı TE istifadə olunur, çünkü uzun TE T2 relaksasiyaya səbəb olur və MR siqnalı azaldır.




SVS zamanı digər vokseli normal beyin toxumasına qoyaraq metabolit xəritələrini müqayisəli təhlil etmək lazımdır.

SVS zamanı bəzən biz vokselin ölçülərindən kiçik olan patoloji ocağın metabolit xəritəsini əldə edirik. Belə halda biz həmçinin ocağı əhatə edən normal beyin toxumasının metabolit xəritəsinidə samplinq etmiş oluruq və nəticədə əldə olunan spektra partial volume effektindən normal samplinq olunur. Belə olduqda biz vokselin ölçülərini kiçildib, SNR itkisini kompensasiya etmək üçün averajı (number of acquisition) artırmalıyıq.


Buna alternativ, multivoksel spektroskopiya müayinəsini istifadə etmək olar, hansı ki, minimum 16 voksel (24-dək) istifadə edərək vokselin ölçüsünü kiçildir və beləliklə daha az partial volume effektinə səbəb olur. MVS zamanı vokselin ölçüsü 1x1x1 bərabərdir.